Dlaczego neuroprzywództwo jest dziś ważne?
Neuroprzywództwo to interesujący nurt w zarządzaniu, który łączy najnowszą wiedzę z zakresu neurobiologii I psychologii poznawczej z potrzebami współczesnego biznesu. Dzięki perspektywie naukowej liderzy lepiej rozumieją zachowania swoich zespołów, decydentów i konsumentów. To nieoceniona zaleta w dzisiejszym szybko zmieniającym się krajobrazie biznesowym, gdzie złożoność, niepewność i różnorodność są normą. Odpowiednio wyposażeni w wiedzę i kompetencje, neuro-przywódcy mogą tworzyć środowiska optymalizujące wydajność poznawczą, wzmacniające inteligencję emocjonalną i promujące innowację i zwinność w biznesie. Takie podejście umożliwia liderom lepsze radzenie sobie z wyzwaniami, inspirowanie zespołów oraz kształtowanie kultury współpracy i odporności, co w rezultacie przyczynia się do trwałego sukcesu organizacji.
Jak mózg sabotuje efektywność zespołów
Zmiana i niepewność są, zdaniem neuronauki, kryptonitem zaangażowania i racjonalnego myślenia w zespole. Jest to związane z budową naszego mózgu i istnieniem struktur (jak np. ciało migdałowate) które nieustająco wypatrują zagrożeń. W czasach prehistorycznych takim zagrożeniem było widmo głodu lub atak dzikiego zwierzęcia – dziś podobnie mózg reaguje na informację o transformacji organizacyjnej lub trudny, krytyczny feedback.
Ponadto dzisiejszy system pracy oznacza przetwarzanie wielu danych naraz – ta ilość informacji jest zdecydowanie większa niż w prehistorycznych czasach i prowadzi do przeciążenia poznawczego. Gdy do niego dojdzie, zespoły podejmują gorsze decyzje, pracują mniej wydajnie i są bardziej skłonne do konfliktów.
Gdybyśmy jednak przetwarzali wszystkie informacje racjonalnie, nie byłoby problemu. Tak jednak nie jest, mózg korzysta z wielu skrótów (tzw. uprzedzeń poznawczych), które ułatwiają podejmowanie decyzji. Jeśli nie jesteśmy świadomi tych mechanizmów, możemy stracić z oczu cel lub podjąć je błędnie – ponieważ mózg będzie podświadomie wybierał nieefektywne opcje.
Jak radzić sobie z nieefektywnością mózgu? Poznaj model SEEDS
Jak lider może ustrzec się błędów poznawczych i prowadzić swój zespół efektywnie? 5 najważniejszych pułapek poznawczych pochodzi od pięciu liter skrótu seeds (po ang. nasiona) i dotyczy kluczowych barier neuroefektywności.
1. Similarity Bias – Efekt Podobieństwa
Efekt podobieństwa oznacza, że automatycznie preferujemy osoby i opinie podobne do nas samych. W zespole często skutkuje tworzeniem się klik i podziałów na „my” i „oni”, utrudnia aktywne włączanie odmiennych członków i skutkuje niechęcią do wyrażania opinii, które nie zgadzają się z perspektywą większości.
Kiedy mamy z nim do czynienia? Efekt podobieństwa będzie zakrzywiał nasz osąd w procesie rekrutacji, zachęcał do promowania członków zespołu najbliższych nam samym i oznaczał, że idee, które już znamy będą nam się wydawały najbardziej wiarygodne
Jak z nim walczyć? Skupmy się na tym, co łączy! W rozmowie aktywnie szukajmy punktów wspólnych. Jeśli czujemy sceptycyzm wobec czyichś pomysłów warto się zastanowić – czy to nie dlatego, że ta osoba jest za bardzo inna od nas?
2. Expedience Bias – Efekt doraźności
Nasz mózg szuka szybkich i prostych rozwiązań, nie lubi „otwartych pętli” czyli problemów bez rozwiązań czy niepewności co do przyszłości. Ten efekt będzie nas skłaniał do podjęcia decyzji „na już”, bez uwzględnienia wszystkich faktów.
Kiedy mamy z nim do czynienia? W każdej sytuacji, gdy musimy podjąć decyzję, informacje się niepełne, niejasne i sprzeczne a od naszego zdania wiele zależy, co generuje stres. Spotkamy się z tym tworząc nowy projekt, rozwiązując kryzys czy szukając recepty na zaspokojenie nieodkrytych potrzeb konsumentów
Jak z nim walczyć? Zbudujmy proces decyzyjny, który wymaga uwzględnienia różnych punktów widzenia. Dajmy sobie czas na podjęcie decyzji. Zabawmy się w krytyka własnych pomysłów, by odkryć ich słabe punkty
3. Experience Bias – efekt doświadczenia
Efekt doświadczenia oznacza, że uważamy nasze własne wspomnienia, działania i ich efekty za absolutną prawdę. Rzadko kwestionujemy swoje własne doświadczenie i nie bierzemy pod uwagę perspektywy innych. Zakładamy, że nasz ogląd sytuacji jest prawdziwy
Kiedy mamy z nim do czynienia? Gdy wyciągamy wnioski na podstawie własnych doświadczeń, to ten efekt odpowiada za naszą skłonność do podawania dowodów anegdotycznych. Może nas oślepiać na fakty, które zaprzeczają naszym doświadczeniom. W sporach z innymi może nas skłaniać do kurczowego stania przy własnym zdaniu mimo zaprzeczających mu dowodów
Jak z nim walczyć? Sprawdzajmy swoje zrozumienie – używajmy głosów innych jako zwierciadła, które pomoże nam potwierdzić słuszność naszego rozumowania… lub je zweryfikować. Aktywnie szukajmy drugiej opinii, otwórzmy się na fakty i kwestionujmy, gdy jesteśmy czegoś pewni na podstawie własnych doświadczeń
4. Distance bias – efekt bliskości
Nasze mózgi automatycznie preferują to, co jest blisko od tego, co jest daleko. Priorytetyzujemy zadania z krótkim terminem od tych z odległą datą dostarczenia. Czujemy więź ze współpracownikami z tego samego miasta i ciężej jest nam z osobami, od których jesteśmy fizycznie daleko.
Kiedy mamy z nim do czynienia? Efekt bliskości to zmora pracy hybrydowej i utrudnia nam płynną komunikację z kolegami mieszkającymi daleko. Na spotkaniach hybrydowych rzadko wciągamy w dyskusję kolegów online. Nierzadko zapominamy o kolegach zdalnych, gdy trzeba wypowiedzieć się w jakimś temacie.
Jak z nim walczyć? Zaczynajmy od tego i tych, którzy są daleko – zajmijmy się problemami odległymi w czasie, rozpoczynajmy spotkania od zdania kolegów, którzy łączą się online i priorytetyzujmy spotkania 1:1 ze współpracownikami zdalnymi.
5. Safety bias – efekt bezpieczeństwa
Efekt bezpieczeństwa skupia nas na minimalizowaniu ryzyk a nie szukaniu szans i okazji. Mocniej działa na nas groźba utraty czegoś, niż możliwość uzyskania nowych korzyści. Ten efekt oznacza, że mocno chronimy status quo
Kiedy mamy z nim do czynienia? Za każdym razem, gdy mierzymy stosunek ryzyka do szans. Warto na niego zwrócić uwagę przy reorganizacjach, innowacjach i zmianie sposobu działania.
Jak z nim walczyć? Nabierzmy dystansu – zastanówmy się, co doradzilibyśmy przyjacielowi, który stałby przed podobnym wyzwaniem – by zmniejszyć wpływ emocji na nasz wybór
Jak skutecznie walczyć z uprzedzeniami? Sięgnij po neurocoaching
Powyższe sposoby to przydatne wskazówki, ale często jesteśmy sami ślepi na własne uprzedzenia lub ciężko nam przezwyciężyć inercję mózgu. Dlatego warto sięgnąć po pomoc coacha, który specjalizuje się w neuronaukowych metodach. Taki ekspert pomoże nam wyłapać te i inne pułapki pracy mózgu i znajdzie praktyczne narzędzia, które pomogą myślom wrócić na efektywny tor.
