Czym jest Design Thinking i w czym może pomóc?
Design Thinking to efektywna metoda, rozwiązująca złożone, nieokreślone i ciężko uchwytne wyzwania (czyli większość wyzwań dzisiejszego świata BANI i VUCA). Zgodnie z sednem tej metodologii (o niej za chwilę w następnym paragrafie) nie powstała w jednym momencie ani nie ma jednego autora. Design Thinking ma swoje korzenie w badaniach procesów myślowych projektantów z lat 50 tych ubiegłego wieku. Zostało skodyfikowane jako metodologia gdy powstała firma konsultingowa IDEO oparta na metodzie Design Thinking w latach 90 tych, natomiast jej szczyt popularności przypada na koniec pierwszej dekady XX wieku, kiedy metoda została skodyfikowana, nauczana i wyszła poza świat uniwersytetu Stanforda w Stanach Zjednoczonych.
Sednem Design Thinking jest skupienie się na potrzebach (użytkownika) a nie możliwościach (obecnych rozwiązaniach, procesach etc.). Design Thinking zakłada, że nie ma idealnych pomysłów i nie trzeba doprowadzać ich do perfekcyjnego stanu, by je przetestować. W procesie różnorodność jest atutem – najlepsze rozwiązania generują zespoły złożone z członków o różnej wiedzy, perspektywach i doświadczeniach. Porażki w procesie Design Thinking są traktowane po prostu jak źródło informacji, a nie miara efektywności projektu. Design Thinking to metoda empatyczna (skupiona na użytkowniku), iteracyjna (polega na eksperymentowaniu i testowaniu różnych hipotez) i kolaboracyjna (zaprasza różnorodne perspektywy).
Design Thinking to nie tylko proces kreatywny, ale też praktyczny sposób myślenia, który łączy analityczne i intuicyjne podejście. Można go wykorzystać zawsze, gdy należy coś zaprojektować (nowy produkt lub feature, nowy proces, nowe podejście, nową identyfikację wizualną etc) – ale najlepiej działa wtedy, gdy problemy są złożone, niejasne lub mocno osadzone w ludzkich potrzebach. W świecie złożoności, zmian i automatyzacji to właśnie umiejętność empatycznego rozumienia drugiego człowieka staje się kluczową kompetencją biznesową.
Kto skorzysta z metodologii Design Thinking?
Zespoły projektujące innowacyjne rozwiązania
Design Thinking sprawdzi się tam, gdzie przyda się pomysł spoza „utartej ścieżki”. Budujemy rozwiązania, które nie są używane? Wdrażamy innowacje, ale „sto lat za rynkiem”? By najlepiej skorzystać z tej metody, trzeba na moment odrzucić ograniczenia tego „co wiemy i jak robimy dziś”, stąd przy okazji zespół uczy się kreatywnego podejścia do wyzwań.
Zespoły borykające się z niejasnością
Konsumenci nie korzystają z elementu aplikacji a my nie wiem dlaczego? Spadły udziały rynkowe a my nie rozumiemy tego trendu? Przyszły wyniki badania organizacji, miary spadają a my jesteśmy w kropce? Gdy w zespole pojawia się wyzwanie „mamy dane, ale nie wiem, co z nich wynika” Design Thinking będzie świetną metodą.
Zespoły, które utknęły w matni procesów
Gdy procesy wewnętrzne są nieefektywne, pracownicy nie potrafią sami uporać się ze sprzecznościami w oczekiwaniach a zespoły czują się „jak w potrzasku” złożonych ograniczeń i oczekiwań, Design Thinking może wskazać innowacyjne sposoby działania i przy okazji pobudzić zaangażowanie.
Zespoły pracujące w silosach
Deweloperzy ciągną w jedną stronę, UX w drugą a biznes w trzecią? Między sprzedażą, marketingiem i R&D toczą się nieustające batalie? Design Thinking może pomóc zbliżyć te rozbieżne perspektywy i ustalić wspólny plan działania.
Na czym polega sesja Design Thinking? 5 etapów
Każda sesja Design Thinking składa się z pięciu etapów – ale ponieważ ten proces jest iteracyjny i nieliniowy, zdarza się, że zespoły przechodzą z etapu piątego z powrotem na pierwszy. Wszystko w służbie znalezienia najlepszego rozwiązania!
Sesja Design Thinking zyskuje, gdy zebrane grono jest maksymalnie różnorodne (między-działowe zespoły, różny wiek czy seniority w organizacji). O przebieg sesji, jasne zasady i poczucie bezpieczeństwa uczestników dba facylitator – on pomaga utrzymać dynamikę, nastawienie na kreatywność i skupienie na użytkowniku.
By dobrze zobrazować te procesy, posłużymy się typowym wyzwaniem z branży technologicznej. Załóżmy, że projektujemy aplikację i użytkownicy ściągają ją, ale odinstalowują przed upływem tygodnia (wysoki churn rate).
Etap pierwszy: EMPATYZACJA
Zaczynamy od głębokiego zrozumienia potrzeb finalnego użytkownika – to fundamentalne założenie Design Thinking, które nigdy nie projektuje rozwiązania w oderwaniu od konsumenta. W tym kroku zbieramy informacje od użytkowników, obserwujemy ich, przeprowadzamy z nimi wywiady i wczuwamy się w ich potrzeby. Często tworzy się tzw customer journey map – czyli wizualizację drogi doświadczeń klienta.
W naszym wyzwaniu z aplikacją przeprowadzono pogłębione wywiady i obserwowano zachowanie użytkowników w aplikacji. Większość z nich zrezygnowała w przeciągu pierwszych 6 ciu minut ze względu na skomplikowany proces konfiguracji. Oczekiwali „efektu WOW” już na start.
Etap drugi: ZDEFINIOWANIE
Na tym etapie odpowiadamy sobie na pytanie „jak wygląda problem/ potrzeba z perspektywy użytkownika”. Odsuwamy swoje własne założenia, stawiamy konsumenta w centrum uwagi i ustalamy konkretnie, czym mamy się zająć. Często pojawiają się tu pierwsze pytania „jak możemy…” które kierunkują nas do budowy prototypów
Zespół ustalił, że problem polega na tym, że nowi użytkownicy porzucają aplikację, ponieważ po pierwszych minutach gubią się w ścieżce działania i nie widzą szybkich korzyści”. Zadali sobie pytania „jak możemy” (how might we)
- Jak możemy ułatwić użytkownikowi start?
- Jak możemy dać mu pierwsze korzyści w ciągu 2-3 minut
- Jak możemy uprościć onboarding bez rezygnacji z funkcjonalności aplikacji?
Etap trzeci: GENEROWANIE POMYSŁÓW
Tutaj generujemy jak najwięcej poyencjalnych rozwiązań, korzystając z technik brainsotrmingowych, doświadczenia zebranych członków zespołu etc. Na tym etapie stawiamy na ilość, nie jakość – nie ma złych rozwiązań, dlatego jeszcze niczego nie oceniamy
Zebrany zespół wygenerował 5 pomysłów – np. magic setup – czyli uproszczenie onboardingu na podstawie 3 pytań, interaktywny onboarding pokazujący po 1 funkcji naraz, tryb „light” czyli minimalistyczny widok z podstawowymi funkcjami, mikro-zwycięstwo czyli proste zadanie z korzyścią i możliwością odhaczenia oraz startowe checklisty dla różnych typów użytkowników.
Wybrali do prototypizacji magic setup, interaktywny onboarding i mikro-zwycięstwo.
Etap czwarty: PROTOTYPOWANIE
W tym etapie tworzymy szybkie „makiety” rozwiązań, czyli takie wersje, które pozwolą sprawdzić pomysł w praniu. Co ważne – nie muszą być idealne, ale ważne by ustalić, jaki i kiedy będziemy mierzyć ich efektywność
Zespół stworzył prototyp, który symulował pierwsze 3 minuty korzystania – prototyp był prosty i gotowy w 48h.
Etap piąty: TESTOWANIE
Na tym etapie zderzamy prototypy z prawdziwymi użytkownikami i zbieramy od nich feedback. Może się okazać, że:
- Rozwiązanie jest dobre, ale wymaga poprawek
- Pojawiły się nowe problemy, które trzeba zaadresować
- Musimy cofnąć się do pierwszych etapów, bo użytkownik ma bardziej fundamentalne problemy, którymi trzeba się zająć
Na tym etapie błąd to nie porażka, ale informacja zwrotna. W ten sposób budujemy w zespole postawę otwartości na rozwój, innowacje i podejmowanie ryzyka.
W wyniku poprawek w środowisku prototypu 8 na 10 użytkowników dotarło do końca setupu, większość stwierdziła, że rozumie co ma zrobić najpierw a proces onboardingu został oceniony jako „intuicyjny i szybki”. Do poprawy był wygląd startowy, mógł być jeszcze bardziej minimalistyczny.
Etapy powtarzamy tak długo, aż znajdziemy rozwiązanie, które zaspokaja większość potrzeb użytkownika lub rozwiązuje większość jego problemów i jednocześnie jest możliwe do wykonania. Istotą Design Thinking jest szybkie testowanie i uczenie się na błędach.
Dzięki prototypom i testom weryfikujemy pomysły zanim trafią na rynek!
Jakie korzyści niesie Design Thinking dla zespołów i organizacji?
Design thinking to unikalna metoda, oparta o empatię, dzięki której na światło dzienne wychodzą nieoczywiste emocje i potrzeby. Takie podejście może wesprzeć zespoły i organizacje w wielu obszarach:
Wzrost innowacyjności i szybsza adaptacja do zmian
Design Thinking pomaga zespołom szybciej generować i testować nowe pomysły, dzięki czemu organizacja potrafi dynamicznie reagować na zmieniające się potrzeby rynku. Ułatwia także adaptację, bo koncentruje się na szybkim prototypowaniu i uczeniu się i zmniejsza ryzyko porażki.
Lepsze zrozumienie klienta i jego potrzeb
Metoda opiera się na badaniach i empatii, co pozwala pracownikom podejmować decyzje oparte na realnych danych, a nie założeniach. To prowadzi nie tylko do bardziej innowacyjnych rozwiązań, ale też zagospodarowania nowych obszarów i potrzeb oraz lepszego dopasowania usług do realnych oczekiwań klientów.
Wzrost zaangażowanie zespołów dzięki wspólnej kreatywności
Praca warsztatowa i wspólne rozwiązywanie problemów zwiększa poczucie sprawczości i odpowiedzialności zespołu. Ludzie chętniej realizują rozwiązania, które sami współtworzyli, łatwiej też im odnaleźć się w zmianie, którą sami projektowali
Budowanie nastawienia na rozwój
Design Thinking buduje środowisko sprzyjające nauce oraz iteracji. W tej metodologii wszystkie głosy są równe, nie ma głupich pomysłów i każdy obszar można udoskonalić. To uczy ludzi myślenia „co tu jeszcze można ulepszyć” i nie osiadania na laurach.
Zaprojektuj przyszłość swojego zespołu z Design Thinking
Design thinking to nie jest tylko zwykła technika warsztatowa – to filozofia działania. Podkreśla rolę empatii, współpracy, uczy brainstormowania i podejmowania ryzyka. Buduje kulturę zaangażowania i współodpowiedzialności.
Dlatego zespoły, które wdrażają tę filozofię, tworzą produkty i usługi naprawdę odpowiadające na potrzeby użytkowników, a jednocześnie przygotowują się na wyzwania przyszłości.
Sprawdź, jakie pokłady kreatywności może obudzić Design Thinking w Twoim zespole!
